Thăm một bé đang nằm viện, hãy hỏi bố mẹ bé trước về giờ thăm của khoa nhi và tình trạng của bé, đến ngắn, ngồi xuống nói chuyện ngang tầm mắt bé, và nếu mang đồ cho bé thì chọn thứ sạch, dễ lau, không ồn. Không hứa điều không chắc làm được, không hỏi bé những câu khiến bé sợ, và luôn nghe theo bố mẹ bé. Trẻ mệt rất nhanh, nên một lần thăm vui mà ngắn tốt hơn một buổi dài.
Khoa nhi khác các khoa khác ở chỗ nào
Khoa nhi thường đông, ồn và chặt chẽ về phòng lây nhiễm hơn người ta nghĩ. Trong cùng một buồng có thể có bé bị bệnh hô hấp, bé vừa mổ, bé đang điều trị dài ngày với sức đề kháng giảm. Mỗi người lạ vào là thêm một nguồn mầm bệnh có thể có.
Vì thế nhiều khoa nhi chỉ cho một hai người nhà ở cạnh bé, hạn chế khách, và đặc biệt hạn chế trẻ em khác vào thăm. Đừng thấy bảo vệ chặn ở cửa mà nghĩ bệnh viện làm khó; đó là để giữ an toàn cho chính đứa trẻ mình đến thăm và những đứa trẻ nằm bên.
Trước khi đi, nhắn bố mẹ bé:
- Bé đang ở khoa nào, khoa có cho người ngoài vào không, vào giờ nào?
- Bé đang mệt hay đã khá, có muốn gặp ai không?
- Có gì bé thích, có gì bé đang không được ăn, không được chơi?
- Bố mẹ có cần ai trông bé một lát để đi ăn, đi tắm không?
Nói chuyện với bé: ngang tầm mắt, nhẹ giọng
Người lớn đứng sừng sững cạnh giường, nói to, hỏi dồn, trông rất đáng sợ với một đứa trẻ đang ốm. Một vài cách giúp bé thoải mái hơn:
- Ngồi xuống ghế thấp hoặc khuỵu gối để mắt mình ngang mắt bé.
- Chào bé bằng tên, giới thiệu mình là ai nếu bé còn nhỏ, chưa quen.
- Hỏi những chuyện ngoài bệnh: con mèo ở nhà, bộ phim bé đang xem, bạn thân ở lớp.
- Để bé dẫn chuyện: bé muốn khoe vết băng, khoe chiếc vòng đeo tay của bệnh viện thì nghe bé khoe.
- Khen sự can đảm vừa phải: "Con giỏi lắm khi để cô y tá lấy máu" thay vì "Con trai mà không được khóc".
Những câu nên tránh với trẻ đang nằm viện
- "Không ngoan là bác sĩ tiêm cho đấy." Câu doạ này làm trẻ sợ nhân viên y tế, khó hợp tác điều trị.
- "Sao lại để bị ốm thế này?" Trẻ dễ nghĩ mình có lỗi.
- "Ôi trông gầy quá, xanh quá." Trẻ nghe và hiểu nhiều hơn người lớn nghĩ.
- Bàn về bệnh tình của bé với bố mẹ ngay trước mặt bé.
Mang gì cho bé: sạch, dễ lau, không ồn
Đồ cho trẻ nằm viện nên hỏi bố mẹ trước, vì có những thứ khoa không cho mang vào và có những bé đang ăn theo chế độ riêng. Với đồ chơi, sách vở, có mấy tiêu chí đơn giản giúp chọn đúng:
| Nên chọn | Nên tránh |
|---|---|
| Sách tranh, sách tô màu, bút sáp | Đồ chơi lông xù khó giặt, dễ bám bụi |
| Đồ chơi nhựa, gỗ trơn, lau được bằng khăn sát khuẩn | Đồ có chi tiết nhỏ với trẻ dưới ba tuổi |
| Bộ xếp hình, ghép hình chơi được trên bàn ăn giường bệnh | Đồ phát tiếng to, có còi, nhạc ầm ĩ |
| Đất nặn, giấy gấp hình (nếu bố mẹ đồng ý) | Bóng bay (có khoa không cho, có trẻ dị ứng nhựa latex) |
| Thẻ vẽ, thư tay của bạn cùng lớp | Đồ ăn vặt khi chưa hỏi chế độ ăn |
Một tấm thiệp do các bạn cùng lớp vẽ, ký tên nguệch ngoạc, nhiều khi làm bé vui hơn món đồ đắt tiền nhất.
Đừng hứa điều không chắc làm được
Trẻ con nhớ lời hứa rất kỹ. Nằm viện ngày dài, bé sẽ đếm từng ngày chờ "mai cô lại vào", "khi nào ra viện chú dẫn đi công viên". Nếu lời hứa không thành, bé buồn hơn là không có lời hứa nào.
- Thay "mai cô lại vào" bằng "khi nào mẹ bảo được, cô lại vào".
- Thay "con sắp khỏi rồi" bằng "bác sĩ đang chữa cho con, con cứ nghe lời bác sĩ nhé".
- Không hứa thay bố mẹ bé chuyện ra viện, chuyện được ăn món gì.
Đã hứa thì giữ. Nếu có việc không đến được, nhờ bố mẹ bé chuyển lời xin lỗi, hoặc gọi video ngắn nếu bé thích.
Nghe lời bố mẹ bé, và giúp bố mẹ bé
Bố mẹ có con nằm viện thường lo lắng, thiếu ngủ, có khi cả hai thay nhau trực mà vẫn phải đi làm. Người thăm nên:
- Làm theo hướng dẫn của bố mẹ bé: bé được cầm gì, được ra khỏi giường không, được ăn gì.
- Không đưa lời khuyên chữa bệnh, không giới thiệu thuốc, không chê cách bệnh viện điều trị trước mặt bé hay bố mẹ.
- Đề nghị trông bé một lúc ngắn, ngay tại giường, để bố mẹ đi ăn, đi tắm, nếu bé quen mình.
- Giúp việc nhà: đón con lớn, nấu cơm, tưới cây, chăm con vật nuôi ở nhà.
- Không hỏi bố mẹ những câu làm họ sợ thêm: "có nặng không", "liệu có để lại di chứng gì không".
Có nên đưa con mình đi thăm bạn nằm viện
Trẻ con hay muốn đi thăm bạn thân đang nằm viện, và tình bạn ấy đáng quý. Nhưng phần lớn khoa nhi hạn chế trẻ em vào thăm, và trẻ khoẻ vào khoa nhi cũng dễ nhiễm bệnh về.
Những cách thay thế vẫn giữ được tình bạn:
- Cùng con vẽ một tấm thiệp, viết vài dòng, nhờ bố mẹ bạn mang vào.
- Gọi video ngắn, khi bố mẹ bạn đồng ý và bạn đang khoẻ.
- Thu một đoạn ghi âm con hát, con kể chuyện ở lớp.
- Hẹn khi bạn ra viện, khoẻ hẳn, thì sang nhà chơi với bạn.
Nếu khoa cho phép và bạn đã gần khỏi, trẻ đi thăm cần khoẻ hoàn toàn, rửa tay kỹ, đeo khẩu trang theo yêu cầu, và ở thật ngắn dưới sự trông chừng của người lớn.
Trẻ nằm viện dài ngày: thăm thưa mà bền
Có những bé phải điều trị nhiều tháng, ra vào viện nhiều đợt. Với các bé này, việc học bị gián đoạn, bạn bè dần quên, và bé cảm thấy mình khác các bạn. Người thân, thầy cô, bạn bè có thể giúp bằng những việc đều đặn: gửi bài vở, gửi tin tức của lớp, giữ cho bé một chỗ trong nhóm bạn. Nhiều bệnh viện nhi ở Việt Nam có góc đọc sách, lớp học nhỏ hay hoạt động của tình nguyện viên dành cho các bé ở lâu; hỏi bố mẹ bé xem khoa có hoạt động nào mình có thể góp sức một cách phù hợp.
Chuyện tạo bất ngờ cho người đang nằm viện là một đề tài riêng; với trẻ em, bất ngờ nào cũng cần bố mẹ bé biết trước và khoa đồng ý.
Câu hỏi thường gặp
Thăm trẻ em nằm viện nên mang gì?
Hỏi bố mẹ bé trước. Nếu được mang đồ chơi, chọn thứ sạch, dễ lau, không ồn, không có chi tiết nhỏ với trẻ dưới ba tuổi: sách tranh, bút sáp, bộ ghép hình. Thiệp do bạn bè vẽ cũng là món quà bé rất thích.
Nói gì với trẻ đang nằm viện?
Ngồi ngang tầm mắt, gọi bé bằng tên, hỏi chuyện ngoài bệnh như con vật ở nhà, bạn ở lớp. Tránh doạ "không ngoan bác sĩ tiêm", tránh nói "trông gầy quá" và không bàn bệnh trước mặt bé.
Có nên đưa trẻ con đi thăm bạn nằm viện không?
Phần lớn khoa nhi hạn chế trẻ em vào thăm để tránh lây bệnh. Có thể thay bằng thiệp vẽ tay, ghi âm lời chúc hay gọi video ngắn khi bố mẹ bạn đồng ý.
Thăm bé nằm viện nên ở bao lâu?
Ngắn, khoảng mười lăm đến hai mươi phút, vì trẻ ốm mệt rất nhanh. Thấy bé quấy, buồn ngủ hay bố mẹ ra hiệu thì chào về.
Vì sao không nên hứa với trẻ đang nằm viện?
Trẻ nhớ lời hứa rất kỹ và đếm từng ngày chờ. Lời hứa không thành làm bé buồn hơn. Chỉ hứa điều chắc chắn làm được và không hứa thay bố mẹ bé.
