Về thăm cha mẹ già ở quê: mỗi lần về nên làm gì để cha mẹ yên lòng

Mỗi lần về thăm cha mẹ già ở quê, ngoài chuyện trò, nên dành thời gian làm bốn việc: đi một vòng xem nhà (điện, nước, bậc thềm, nhà tắm trơn), xem hộp thuốc cùng cha mẹ, đi khám cùng nếu đến hẹn, và ngồi ăn chậm với cha mẹ một bữa. Về đều đặn, dù ngắn, quý hơn về thưa mà mang nhiều quà.

Vì sao những lần về cần "có việc"

Người đi làm xa thường về quê trong vài ngày nghỉ, lịch kín: thăm họ hàng, gặp bạn cũ, đưa con đi chơi. Cha mẹ già thì nói "bố mẹ khoẻ, không lo gì", để con yên tâm đi. Chính vì thế những thay đổi nhỏ bị bỏ qua: bóng đèn hành lang cháy cả tháng, bậc thềm rêu trơn, lọ thuốc hết từ lâu mà không ai mua.

Những lần về có việc rõ ràng không làm cuộc sum họp kém ấm. Ngược lại, cha mẹ thấy con để ý đến mình từng chút, và người con yên tâm hơn khi lại đi xa.

Đi một vòng xem nhà: danh sách kiểm tra

Người già thường quen nhà mình đến mức không thấy chỗ nguy hiểm. Té ngã là một trong những tai nạn đáng lo nhất ở người cao tuổi. Một vòng xem nhà mất chừng nửa giờ, nên làm vào buổi sáng đầu tiên về.

Không cần sửa hết trong một lần về. Chọn việc nguy hiểm nhất làm trước, việc còn lại ghi vào sổ cho lần sau, hoặc nhờ người trong xóm làm giúp.

Xem hộp thuốc cùng cha mẹ

Nhiều cha mẹ già có vài bệnh mạn tính, mỗi bệnh một đơn, có khi khám nhiều nơi. Hộp thuốc ở nhà dần thành một mớ lẫn lộn: thuốc cũ, thuốc mới, thuốc hàng xóm cho, thuốc mua theo lời mách.

Người con không phải bác sĩ, không tự bỏ hay thêm thuốc. Việc nên làm chỉ là:

• Ngồi cùng cha mẹ, bày hết thuốc ra, xem cái nào còn hạn, cái nào hết hạn.
• Đối chiếu với đơn bác sĩ gần nhất; thuốc nào không có trong đơn thì ghi lại để hỏi bác sĩ lần khám tới.
• Xem cha mẹ có uống đúng giờ không, có quên không; nếu hay quên, hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ cách sắp thuốc cho dễ nhớ.
• Ghi danh sách thuốc đang dùng vào một tờ giấy, để cùng sổ khám bệnh, chụp lại lưu trên điện thoại mình.

Thấy cha mẹ đang dùng những thứ "bồi bổ" không rõ nguồn gốc, đừng tranh cãi gay gắt. Hẹn cùng đi hỏi bác sĩ; lời bác sĩ thường thuyết phục hơn lời con.

Đi khám cùng cha mẹ

Nếu lần về trùng hẹn tái khám, đó là dịp tốt để đi cùng. Người già đi khám một mình thường không nhớ hết lời bác sĩ dặn, ngại hỏi, hoặc nói giảm triệu chứng để khỏi phiền con.

1. Trước hôm khám, hỏi cha mẹ dạo này thấy gì khác: ăn, ngủ, đi lại, đau ở đâu.
2. Ghi những câu muốn hỏi bác sĩ ra giấy.
3. Mang theo sổ khám, kết quả cũ, danh sách thuốc đang dùng.
4. Trong buổi khám, để cha mẹ tự kể trước; mình chỉ bổ sung.
5. Ghi lại lời dặn, hẹn tái khám, thay đổi thuốc nếu có.

Nếu không về được đúng hẹn, có thể nhờ anh chị em ở gần đi cùng, rồi gọi điện nghe lại lời bác sĩ dặn.

Ngồi ăn chậm một bữa

Trong những ngày về ngắn ngủi, người con thường ăn vội để đi tiếp, hoặc ăn ngoài với bạn bè. Một bữa cơm ngồi lâu với cha mẹ, không điện thoại, nấu món cha mẹ thích, có khi là điều cha mẹ nhớ nhất về lần con về.

Bữa ăn cũng là lúc quan sát tự nhiên: cha mẹ ăn được nhiều hay ít, nhai nuốt có khó không, tay có run không, có hay quên đã ăn chưa. Những dấu hiệu ấy nên kể với bác sĩ ở lần khám tới, không phải để nhận xét ngay trên mâm.

Chuyện trò trong bữa nên để cha mẹ dẫn: chuyện họ hàng, chuyện xóm, chuyện ngày xưa. Hỏi chuyện cũ, nghe kể lại lần thứ mười một câu chuyện quen, cũng là một cách thăm.

Nhịp về quan trọng hơn quà

Không ít người con đi xa thấy áy náy nên mỗi lần về mang thật nhiều đồ. Cha mẹ già thì thường chỉ mong một điều: con về đều. Một lần về mỗi tháng hay mỗi quý, có hẹn trước, có ngày đi ngày về rõ ràng, giúp cha mẹ có điều chờ đợi.

• Thống nhất một nhịp về với anh chị em: mỗi người nhận vài tháng trong năm, để cha mẹ không trống vắng quá lâu.
• Giữa các lần về: gọi điện vào giờ cố định trong tuần. Cha mẹ già thường ngồi chờ đúng giờ đó.
• Gọi video để nhìn thấy nhà cửa, dáng đi của cha mẹ; nhiều điều nhìn qua màn hình đã thấy được.
• Có một người hàng xóm, họ hàng ở gần làm "mắt" cho mình: xin số điện thoại, nhờ họ ghé qua khi có chuyện.

Khi cha mẹ yếu hẳn, phải tính chuyện chăm sóc lâu dài, đưa lên ở cùng hay thuê người chăm, đó là một chặng khác với những quyết định lớn; bài này chỉ nói về những lần về thăm.

Về mà không thành khách trong nhà mình

Có người về quê mà như khách: ngồi chờ mẹ nấu, chờ bố pha trà, cha mẹ già lại tất bật vì con. Vài việc nhỏ giúp lần về nhẹ cho cha mẹ:

• Vào bếp cùng mẹ, rửa bát sau bữa ăn.
• Dặn trước "con về ăn gì cũng được", đừng để cha mẹ đi chợ từ sáng sớm.
• Giữ giờ giấc theo nếp nhà: cha mẹ ngủ sớm thì đừng thức khuya mở tivi to.
• Nếu đưa con nhỏ về, trông con, đừng để ông bà phải chạy theo cháu cả ngày.

Lúc chia tay: hẹn lần sau

Người già thường buồn nhất lúc con xách đồ ra cổng. Một lời hẹn cụ thể ("tháng sau con về đúng dịp giỗ ông") làm cha mẹ yên lòng hơn lời "có dịp con về". Trước khi đi, nhắc lại những việc đã sửa, những việc nhờ hàng xóm, những số điện thoại cần gọi khi có chuyện. Rồi gọi điện ngay khi đã về tới nơi.